مرکز هیپنوتیزم کابوک

مراحل و منازل سیر و سلوك عرفا

مراحل و منازل سیر و سلوک عرفا

مراحل و منازل سیر و سلوك عرفا

عرفان اسلامی، كمالات عرفانی را ده مرتبه دانسته‏ اند و برای هر یك از آن، مراحل و منازل ده گانه‏ ای معتقد شده‏ اند. به این ترتیب منازل سیر و سلوك را به عدد صد رسانده ‏اند. در مجموع می‏توان گفت مهم ‏ترین مراحل سیر و سلوك عبارتند از:

1- تفكر
2- عزم بر ترك گناه و انجام واجبات
3- توبه
4- مشارطه: در اول روز با خود شرط كند كه امروز برخلاف دستور خدا عمل نكند.
5- مراقبه: در طول روز مواظب باشد گناهی از او سر نزند.
6-محاسبه: به هنگام شب از خود حسابرسی نماید.
7- معاقبه: در برابر خطاهایی كه از او سر زده است، خود را مجازات نماید.

سپس:

1- طلب
در این مرحله سالك راه حقیقت باید مردانه گام در راه نهد و از خود بگذرد و همت قوی دارد و در همه حال و همه جا یار را بجوید و به دنبال او كه در درون وی است، كند و كاو و جستجو نماید. این وادی وادی پر خطری است ولی سالك نباید وحشتی به دل راه دهد؛ سر تا پا تسلیم رضای او باشد و بكوشد تا بیابد كه عاقبت جوینده یابنده بود

2- عشق
درین وادی وجود طالب و سالك مالامال از عشق و شوق و مستی می گردد و چون صراحی لبریز می شود. عشق وجودش را چنان پر می سازد كه یكسره آتش سوزان می شود و در تب و تاب می افتد. عشق به پروردگار به صورت عشق به همه مظاهر هستی كه جلوه رخ دوست هستند، نمودار می گردد و در عین سوز و گداز و اشتعال درون سر تا پا خوبی و صفا و صلح و آشتی می گردد. می سوزد و به یاد دوست، همه كس و همه چیز را دوست می دارد:

زنده دل باید درین ره مردكار
تا كند در هر نفس صد جان نثار

درین حال سالك خود را در مسیر و جریان كل كاینات می بیند و با تمام ذرات هستی همراه و همراز می گردد؛

3- معرفت
كه عبارت است از شناخت و به نظر عرفا اصل معرفت شناخت خداوند و به قول هجویری كه در كشف المحجوب می فرماید: «معرفت حیات دل بود به حق، و اعراض سر جز از حق، و ارزش هر كس به معرفت بود و هر كه را معرفت نبود بی قیمت بود.

نسبت به نفس خود و ذات حقیقت شناخت پیدا می كند و چشم دل و جان وی، چشم سر و چشم درونی وی باز می شود و بنا به تعبیری در اینجاست كه عارف پاكدل چشم جانش به حقایق و رموز دستورهای دین و هدف انبیاء باز می گردد:

جان ما را تا به حق شد چشم بازبس كه گفت و بس گل معنی كه رفت

پاك رو داند كه در اسرار عشق

بهتر از ما راهبر نتوان گرفت

مراحل و منازل سیر و سلوك عرفا

4- استغناء
درین مرحله صوفی و سالك چنان به «او» متكی می گردد كه از همه چیز و همه كس جز او بی نیاز می گردد: و خود را در كوی امن و رجا مستغنی می یابد و از همه مال و مقام و جلوه های وسوسه انگیز زندگی بیكباره دل می كند و طمع می برد و این مرحله رسیدن به فقر سلوكی است كه استغنای كامل و بی نیازی به همه چیز است و این همان است كه پیامبر اكرم می فرمود: الفقر فخری.

كه رسیدن به این مرحله و پشت پا زدن به هوس ها و جلوه های دنیایی، پا گذاردن بر سر افلاك و نه گنبد میناست و اینجاست كه سالك می تواند با افتخار خود را بالاتر و برتر از حطام دنیا و زخارف خاكی مشاهده كند و صفات خداوندی را در وجودش متجلی ببیند.

5- توحید
اكنون عارف به مرحله توحید می رسد «چشم دل باز می كند كه جان بیند» در این حال مشاهده می كند كه در جهان «یكی هست و هیچ نیست جز او» و بر هر چه بنگرد او را در وی می بیند.

حضرت علی علیه السلام می فرماید:

ما نظرت فی شیء الا و ما رأیت الله فیه

در این حال عارف همه چیز و همه جا را مظهر و آفریده اویند زیبا می بیند و می ستاید

به دریا بنگرم دریا ته بینم
به صحرا بنگرم صحرا ته بینم

به هر جا بنگرم كوه و در و دشت
نشان از قامت رعنا ته بینم

عارف می بیند كه همه چیز مظهر زیبایی اوست:

ای گرفته حسن تو هر دو جهان
در جهالت خیره چشم عقل و جان

جان تن جانست و جان جان تویی
در جهان جانی و در جانی جهان

 

بیشتر بدانیم
تمرین مراقبه (مدیتیشن) در زندگی

 

مراحل و منازل سیر و سلوك عرفا

مراحل و منازل سیر و سلوك عرفا

 

وی حتی جدا دانستن حق را از خود و از عالم هستی كه جلوه رخ دوست است دوگانگی می داند، به مصداق كنت كنزا مخفیا، معتقد است كه جهان هستی تجلی و جلوه رخ دوست است و هر چه هست اوست و جز او هیچ نیست

 

 

6- حیرت
در این مرحله در دل عاشق و اهل الله در وقت تامل و تفكر و حضور، حیرت و سرگردانی وارد می شود و آنگاه او را متحیر می سازد و در طوفان فكرت و معرفت سرگردان می شود و هیچ باز نداند.

اگر عیان كنی زندیقی، اگر شاهد شوی متحیر گردی، لیكن حیرت در حیرت و بیابان در بیابانرسدی به عالم عدم در عدم و در آن متحیر شدی تا ندانی كه تو كیستی. آنگه در تو انوار قدم پیدا شود و تو را در خود باقی گرداند. به او بمانی و به نعت تحیر و عجز از ادراك آن و حقیقت آن

در رهت حیران شدم ای جان من
بی سرو سامان شدم ای جان من

مراحل و منازل سیر و سلوك عرفا

مراحل و منازل سیر و سلوك عرفا

7- فنا یعنی بقاء در ذات او یا فناء فی الله
این مرحله مرحله نیستی و محو شدن سالك است از خود و بقای اوست در حق. در این حال منیت و خود خواهی وی به همراه همه صفات مذموم و ناپسند نابود می شود و وجودش زنده می گردد به صفات پسندیده و محمود الهی

درین مرحله است كه انسان به آزادگی مطلق می رسد .

فنا پایان راه سیر الی الله است و شروع بقاء بالله و یا شروع سیر فی الله. در این حال است كه انسان متخلق به اخلاق الله می گردد و لیاقت جانشینی خدا را و جایگاه خلیفة الهی را پیدا می كند و چنان غرق دریای افعال الهی می شود كه نه خود را و نه غیر را اراده ای نبیند جز فعل و اراده و اختیار مطلقه حق تعالی.

در اینجا سالك به ایمان كامل می رسد و تسلیم محض است. یعنی مسلمان واقعی كه هدف غائی و نهائی اسلام و هر دین توحیدی دیگر تسلیم محض بنده است به اراده و مشیت او.

در سوره شریفه حجرات آیه ۱۴ می خوانیم كه: «بادیه نشینان گفتند ایمان آوردیم. بگو ایمان نیاوردید و لكن بگویید اسلام آوردیم و هنوز ایمان به دلهای شما وارد نشده است».

عطار می فرماید:
چونكه گردی فانی مطلق ز خویش
هست مطلق گردی اندر لامكان

دیدگاه‌ها (1)

  • چنانچه دیدگاهی بی ارتباط با موضوع آموزش ،مقاله یا محصول مطرح شود تایید نخواهد شد.
  • چنانچه در دیدگاه خود از شماره تماس، ایمیل و آیدی تلگرام استفاده کرده باشید تایید نخواهد شد.
  • خریداران محترم سوالات مرتبط با محصول را فقط از طریق تیکت ارسال کنند.

    آواتار Amirmehdi khodadadigaleh Amirmehdi khodadadigaleh مشتری 1400/03/25

    مطلب عالی بود خیلی ممنون